ул.Советская, 2

Забудова вул. Савецкай,

г. Гомель, вул. Савецкая, 2

 

Будынак чатырохпавярховы, Г-падобны ў плане. Размешчаны на рагу вуліц Савецкай і Працоўнай. На перакрыжаванне выходзіць зрэзаным вуглом, які вянчаецца прамавугольным атыкам з ляпным картушам з датай пабудовы – “1954”. Фасады ўздоўж вуліц Савецкай і Працоўнай вырашаны аднолькава. Першы паверх руставаны, сіметрычнай кампазіцыі, якая фарміруецца рытмічным чаргаваннем шырокіх вітрынных вокнаў у простым ляпным абрамленні і вузкіх вокнаў, над якімі стужкі ляпнога дэкору ў выглядзе гірляндаў. Другі паверх аддзелены вузкім карнізам-цягай і ўяўляе сабой чаргаванне вокнаў у арачным ляпным арнаментальным абрамленні і вузкіх вокнаў з сандрыкамі. Трэці паверх адрозніваецца наяўнасцю балконаў на ляпных кансолях з агароджай ў выглядзе балясін, чацвёрты – балконамі з металічнай агароджай на дэнтыкулах. Дах вальмавы, металічны. Пад ім па ўсім перыметры будынка – карніз з паясамі дэнтыкулаў, кансоляў і разетак.

Вуліца Савецкая – адна з галоўных магістраляў Гомеля. Яе фарміраванне пачалося ў XVIII стагоддзі, а гістарычнае архітэктурнае аблічча канчаткова склалася ў XIX – пачатку XX стагоддзя. Падчас Вялікай Айчыннай вайны значная колькасць будынкаў была страчана, і на іх месцы ў пасляваенны час узводзіліся новыя.

         Планы Гомеля пачатку ХХ стагоддзя сведчаць аб тым, што ў той час вуліца Базарная (цяпер – Працоўная) была мяжой цэнтральной гарадской плошчы з поўначы. На рагу Базарнай і Румянцаўскай знаходзіўся двухпавярховы будынак вучылішча, арыентаваны фасадам на плошчу. Ён быў узведзены ў стылі класіцызму і меў шасцікалонны порцік. Як сведчыць фотаздымак 1945 года, каробка будынка захавалася пасля вайны, аднак аднаўляць яе не сталі і знеслі. На месцы, якое вызвалілася, быў закладзены вялікі дом, які заняў частку вуліцы Працоўнай і пачатак Савецкай. Яго будаўніцтва скончылася ў 1954 г. Пасля гэтага з боку Працоўнай да дома была зроблена прыбудова аналагічнай паверхавасці і фасаднай дэкарыроўкі, якая атрымала асобны адрас – Працоўная, 3. Буйныя памеры пабудоў на галоўных вуліцах горада і багатае аздабленне іх архітэктурным дэкорам былі характэрнымі рысамі таго часу. Першы паверх дома быў прыстасаваны для размяшчэння розных гандлёвых кропак, а тры астатнія выкарыстоўваліся як жылыя. Такое становішча захавалася і да цяперашняга часу.


Застройка ул. Советской,

г. Гомель, ул. Советская, 2 

Здание четырёхэтажное, Г-образное в плане. Расположено на углу улиц Советской и Трудовой. На пересечение улиц выходит срезанным углом, который венчается прямоугольным аттиком с лепным картушем с датой постройки – “1954”. Фасады вдоль улиц Советской и Трудовой решены одинаково. Первый этаж рустованный, симметричной компазиции, формирующей ритм плоскости за счет чередования широких витринных окон в простом лепном обрамлении и узких окон с лентами гирлянд над ними. Второй этаж отделен узким карнизом-тягой, окна с арочным орнаментальным обрамлением чередуются с узкими окнами с сандриками. Третьему этажу придают объем балконы с лепными консолями и балюстрадой, четвертому – балкончики с металлическим ажурным ограждением, устроенные на узких плитах с дентикулами. Крыша дома вальмовая, металлическая. Под ней по всему периметру здания – карниз с поясами дентикул, консолей и розеток.

Улица Советская – одна из главных магистралей Гомеля. Ее формирование началось в XVIII веке, а исторический архитектурный облик окончательно сложился в XIX – начале XX века. Во время Великой Отечественной войны значительное количество зданий было потеряно и на их месте в послевоенное время возводились новые.

Планы Гомеля начала ХХ века свидетельствуют, что в то время улица Базарная (ныне Трудовая) была границей Центральной городской площади с севера. На углу Базарной и Румянцевской находилось двухэтажное здание училища, ориентированное фасадом на площадь. Оно было возведено в стиле классицизма и имело шестиколонный портик. Как свидетельствует фотография 1945 г., коробка здания сохранилась после войны, однако восстанавливать ее не стали и снесли. На освободившемся месте был заложен большой дом, занявший часть улицы Трудовой и начало Советской. Его строительство закончилось в 1954 г. После этого со стороны Трудовой к дому была сделана пристройка аналогичной этажности и фасадной декорировки, получившая отдельный адрес – Трудовая, 3. Большие размеры построек на главных улицах города и богатая отделка их архитектурным декором были характерными для того времени. Первый этаж дома был приспособлен для размещения различных торговых точек, а со второго по четвертый – использовались, как жилые. Такое положение сохранилось и до настоящего времени.

11.jpg

Угол улиц Базарной и Румянцевской (теперь – Трудовой и Советской соответсвенно). Фото первой половины ХХ в.

На рагу вуліц Базарнай і Румянцаўскай (цяпер – Працоўнай і Савецкай адпаведна). Здымак першай паловы ХХ ст. 

22.jpg

Ул. Трудовая. Здание по ул. Советской, 2 (первое слева). Фото 1956 г. Из архива Евгения Ткача.

Вул. Працоўная. Будынак па вул. Савецкай, 2 (першы злева). Здымак 1956 г. З архіва Яўгена Ткача.

 33.jpg

Угол улиц Трудовой и Советской. Здание по ул. Советской, 2. Фото 1960-х гг.

На рагу вуліц Працоўнай і Савецкай. Будынак па вул. Савецкай, 2. Здымак 1960-х гг.

 44.jpg 

Угол улиц Трудовой и Советской. Здание по ул. Советской, 2. Фото 2010 г.

На рагу вуліц Працоўнай і Савецкай. Будынак па вул. Савецкай, 2. Здымак 2010 г.